آیا کوسه‌ها واقعاً از دلفین‌ها می‌ترسند؟

واحدی درسی داشتیم به نام «بقا در دریا». آنجا می‌آموختیم که اگر از کشتی بیرون افتادیم (با قایق یا بدون قایق)، چگونه تا جای ممکن زنده بمانیم. مثلاً آنجا یاد گرفتیم که بیهوده شنا نکنیم، چون هم به جایی نمی‌رسیم و هم انرژی‌مان را هدر داده‌ایم و به این ترتیب فرصت پیدا شدنمان را کم کرده‌ایم.

القصه، یکی از نکاتی که می‌آموختیم این بود:

آبی که دلفین داشته باشد، کوسه ندارد.

سالیان سال تصمیم داشتم صحت و سقم این موضوع را از یک متخصص بپرسم، تا این که به نظرم رسید حالا که به لطف خدا در خانه‌مان یک گوگل داریم، چرا از او نپرسم. حاصل جست‌وجوی من این دو مطلب جالب شد که تصمیم گرفتم سردستی ترجمه کنم تا شاید به درد دیگر فارسی‌زبانان هم بخورد.

آیا کوسه‌ها از دلفین‌ها می‌ترسند؟
آیا این دلفین می‌تواند یک کوسه را بترساند؟

آیا کوسه‌ها از دلفین‌ها می‌ترسند؟

(منبع)

نه! کوسه‌ها لزوماً از دلفین‌ها نمی‌ترسند. دلفین‌ها هم کم‌تر دیده شده که به کوسه‌ها حمله کنند. در واقع مواردی بوده که دلفینی به کوسه‌ای حمله کرده باشد، امّا این موارد چنان اندک‌شمارند که نمی‌توانند چیزی را ثابت کنند.

می‌گویند افسانه‌ی هراس کوسه‌ها از دلفین‌ها از ماجرایی آغاز شده که در سال ۱۹۵۰ (۱۳۲۹ خودمان) در یک آکواریوم دریایی رخ داد. در آن حادثه یک کوسه‌ی سندبار علاقه‌ی زیادی به متولد شدن یک بچه دلفین پوزه‌کوتاه از خود نشان داد و به تاوان این بذل توجه، سه دلفین نر بزرگ همدست شدند و در یک حمله‌ی متحد چنان به آبشش‌ها و شکم کوسه‌ی نگون‌بخت ضربه زدند که نهایتاً از پا درآمد و جان داد.

نیروی دریایی آمریکا هم در طی سال‌های دهه‌ی ۱۹۶۰ (۱۳۴۰ خودمان) دسته‌ای از دلفین‌های پوزه‌کوتاه را تربیت کرد تا کوسه‌های بزرگ را با ضربه‌هایی که به آبشش‌هایشان می‌زنند، دفع کنند. اما دلفین‌ها به‌سرعت آموختند که تنها انواع خاصی از کوسه‌ها را، همچون کوسه‌های سندبار یا کوسه‌های لیمویی هدف قرار دهند و از رویارویی با گاوکوسه‌ها اجتناب کردند. باید توجه داشت که گاوکوسه‌ها تقریباً هم‌شکل و هم‌اندازه‌ی دلفین‌ها هستند و در طبیعت هم بسیار کم دیده شده که کوسه‌های لیمویی و سندبار به دلفین‌ها حمله کرده باشند و این گاوکوسه‌ها هستند که بیش‌ترین حمله را به آن‌ها می‌کنند. از این‌جا می‌توان نتیجه گرفت دلفین‌ها ممکن است قادر به فهم این موضوع باشند که حریف کدام‌یک از کوسه‌ها می‌شوند و حریف کدام‌یک نمی‌شوند.

در بیشتر مواقع کوسه‌ها و دلفین‌ها کاری به کار یکدیگر ندارند. با این حال، به نظر می‌رسد چیزی در حدود ٪۷۵ از دلفین‌های آزاد در طبیعت، به نحوی از کوسه‌ها وحشت دارند و انگار ما تنها دلفین‌هایی را می‌بینیم که آن‌قدر خوش‌شانس و قوی بوده‌اند که از نبردهایشان با کوسه‌ها سربلند بیرون آمده باشند.

آیا کوسه‌ها از دلفین‌ها می‌ترسند؟
آیا کوسه‌ها از دلفین‌ها می‌ترسند؟

آیا دلفین‌ها می‌توانند کوسه‌ها را بکشند؟

(منبع)

بله؛ دلفین‌ها هم می‌توانند کوسه‌ها را بکشند و هم به این کار شهره‌اند. همان‌طور که اغلب می‌دانید، دلفین‌ها و کوسه‌ها در ناحیه‌ها و اعماق یکسانی از اقیانوس زندگی می‌کنند. کوسه‌ها به عنوان شکارچیانی درنده شناخته می‌شوند و به ردیف‌هایی از دندان‌های تیز و وحشتناک مجهزند که آن‌ها را قادر می‌سازد به‌راحتی گوشت و استخوان قربانی‌شان را از هم بدرند. پوستشان هم به کاغذسمباده‌ای بسیار سخت می‌ماند که به‌آسانی پاره نمی‌شود. از سوی دیگر، دلفین‌ها اغلب به چشم پستاندارانی دوست‌داشتنی و بازیگوش و باهوش نگریسته می‌شوند که تنها یک ردیف دندان میخی‌شکل دارند که بیشتر به درد شکار ماهی‌های کوچک می‌خورد. پوستشان هم بر خلاف کوسه‌ها نرم و انعطاف‌پذیر است و به‌راحتی پاره می‌شود. با این حال و با کمال تعجب، زیاد دیده شده که دلفین‌ها از یک عضو زخمی یا بیمار گروه خود یا جانوران هم‌خانواده‌ی خود در مقابل حمله‌ی کوسه‌ها دفاع کرده باشد. آن‌ها حتّی از جان آدمیان نیز در مقابل کوسه‌ها محافظت کرده‌اند و موارد زیادی وجود دارد که انسان‌ها را صحیح و سالم به خشکی رسانده باشند.

در نگاه اوّل، کوسه‌ها و دلفین‌ها از نظر اندازه و اندام به هم شبیهند و البته کوسه‌ها به دلایل روشنی که به آن‌ها اشاره شد، بسیار قوی‌تر به نظر می‌رسند. با این حال، نگاهی دقیق‌تر نشان می‌دهد تفاوت‌هایی میان این دو جاندار وجود دارد که به دلفین‌ها برتری می‌بخشد. کوسه‌ها ماهیانی باستانی با اسکلت غضروفی هستند، در حالی که دلفین‌ها از نسل پستاندارانی هستند که به دریا بازگشته‌اند و از استخوان‌بندی‌ای سخت با پایه‌ای آهکی برخوردارند.

به همین دلیل است که دلفین‌ها چالاک‌ترند و دست بالا را در نبرد با کوسه‌ها دارند. دلفین‌ها بسیار سریع جابه‌جا می‌شوند که در دنیای زیر آب امری کم‌نظیر است. دم کوسه‌ها و دلفین‌ها نیز با هم تفاوت دارند. کوسه‌ها پره‌هایی در باله‌ی عمودی دم خود دارند که از این‌سو به آن‌سو می‌روند و توانایی حیوان را در بالا و پایین رفتن سریع در آب محدود می‌کند. امّا دم دلفین‌ها دارای پیکان‌هایی است که به صورت افقی نصب شده و در جهت بالا و پایین حرکت می‌کنند و از این رو تغییر ناگهانی راستای حرکت را برای دلفین آسان می‌کنند و به او اجازه می‌دهند بدون مشکل و با سرعت به عمق برود و به سطح بازگردد.

از آن‌جا که دلفین‌ها معمولاً به صورت گروهی و در جوار یکدیگر سفر می‌کنند، تهدید یکی از دلفین‌ها، بقیه‌ی آن‌ها را وا می‌دارد تا بی‌درنگ خود را به دلفین در معرض تهدید برسانند و تمام تلاششان را برای دفع خطر به کار بندند. پوزه‌ی دلفین‌ها، مهم‌ترین سلاحشان در برابر حمله‌ی کوسه‌ها است که از یک استخوان بسیار قوی و ضخیم، با نوکی محکم و گرد تشکیل شده است. دلفین‌ها به‌سرعت حلقه‌ای به دور کوسه تشکیل می‌دهند و او را از هر سو احاطه می‌کنند، به نحوی که از شکار دلفین پشیمان شود.

دلفینی که بتواند در موقعیت پشت کوسه قرار گیرد، از فاصله‌ی چند ده متری حمله‌ای سریع به ناحیه‌ی نرم زیر شکم کوسه انجام می‌دهد و با پوزه‌ی سخت خود به آن می‌کوبد. تأثیر این کار بر روی کوسه مانند آن است که مشتی محکم خورده باشد و اغلب هم با همان ضربه‌ی اوّل مجروح می‌شود و فوراً از هوش می‌رود. با تکرار پیاپی این کار است که دلفین‌ها، کوسه‌های بزرگ و خطرناک را نیز از پا درمی‌آورند. در بیشتر مواقع، حتّی اگر کوسه‌ها در اثر ضربه‌هایی که بدین‌ترتیب از دلفین‌ها می‌خورند کشته هم نشوند، با آسیب‌هایی جدی به اندام‌های داخلی‌شان میدان نبرد را ترک می‌گویند.

آیا کوسه‌ها از دلفین‌ها می‌ترسند؟
آیا یک کوسه با دیدن این دلفین می‌ترسد؟

نتیجه

ملاحظه فرمودید که این دو متن که از یک منبع آمده‌اند، در بسیاری از مواقع ناقض یکدیگرند. اما در این امر مشترک هستند که دلفین‌ها بی‌دلیل یا حتی با دلیل و به قصد شکار، به کوسه‌ها حمله نمی‌کنند و دلیلی ندارد کوسه‌ها از دلفین‌ها بترسند و در آبی که دلفین هست آفتابی نشوند. نهایتاً اگر به اندازه‌ی کافی دوراندیش باشند، در میان دسته‌ی دلفین‌ها چشم طمع به یکی از آن‌ها نمی‌دوزند و رزق خود را جایی دیگر می‌جویند.

درس‌های زندگی

۱ ـ با گوگل دوست باشیم و هر چیزی را که نمی‌دانیم با او در میان بگذاریم، شاید می‌دانست.

۲ ـ هر چیزی که در دنیای اینترنت پیدا کردیم لزوماً درست نیست. یافتن مطلب درست از نادرست هم آن‌قدرها که به نظر می‌رسد ساده نیست. صبر و حوصله و تجربه می‌خواهد.

۳ ـ هر چیزی که در درس‌های دانشگاهمان می‌خوانیم هم لزوماً درست نیست.

۴ ـ منبع مطالبی که استفاده می‌کنیم را ذکر کنیم. مثلا طرح وسط صفحه که به عنوان تصویر شاخص انتخابش کرده‌ام از اینجا برداشته شده است. دو عکس دیگر متن از دوربین خودم بیرون آمده‌اند.

 

12 دیدگاه

  1. – خدا رو شکر قبل از اینکه برای سفر به سنگاپور با قایق شخصی برنامه‌ریزی کنم این دوتا متن رو خوندم. الان فقط نگرانم که با قایق می‌شه رفت تا سنگاپور یا نه؟
    – آقا این دقتی که توی نگارش، متن‌آرایی، ترجمه، ذکر منبع و قس‌علی‌هذا داری که برام دلنشینه. روزگارت بادقت.

  2. آقا «… پوستشان هم بر خلاف دلفین‌ها نرم و انعطاف‌پذیر است و به‌راحتی…»
    یعنی یه نظر درست درمون من تا حالا اینجا ندادم 🙂

  3. من عاشق دریام هرجا مطلبی باشه در مورد دریا میخونم
    تو جزیره ی هنگام کنار ساحل بازارچه مشغول ساختن خونه هستم چون دلفین ها رو دوست دارم از شیب دراز تا هنگامو فین زدم دیگه از خودم تعریف ندم

  4. افرین خیلی خوب و کامل بود
    این سوال تو ذهن من و برادرم بود که حل شد به لطف شما
    خیلی فن بیانت خوبه خدا رو شکر

  5. جالب بود ، از این اطلاعات در مورد دولفین ها لذت بردم ، دلفین ها به نظر خیلی با شعور و غیرتمند هستند ، امیدوارم هیچوقت هیچ انسانی مرتکب جنایت شکار اونها نشه ! سپاسگزارم

  6. جالب بود ، از این اطلاعات در مورد دولفین ها لذت بردم ، دلفین ها به نظر خیلی با شعور و غیرتمند هستند ، امیدوارم هیچوقت هیچ انسانی مرتکب جنایت شکار اونها نشه ! سپاسگزارم

دیدگاهتان را بنویسید

نشانی ایمیل شما منتشر نخواهد شد.